Επικοινωνήστε μαζί μας

divemag2009@gmail.com

Δευτέρα, 25 Οκτωβρίου 2010

Νόσος των δυτών και ελεύθερη κατάδυση

Μπορεί η νόσος των δυτών να πλήξει τους ελεύθερους δύτες; Δυστυχώς όσο και αν φαίνεται περίεργο συμβαίνει. Η κατάδυση, με ή χωρίς στολή, επαγγελματική ή ερασιτεχνική, προκαλεί μεγάλα και σημαντικά προβλήματα. Ο πανικός που πολλές φορές καταλαμβάνει ακόμη και τους επαγγελματίες δύτες μέσα στο νερό είναι ο χειρότερος σύμβουλος για την αντιμετώπιση των δυσχερειών που μπορεί να προκύψουν.....

Τον Αύγουστο του 2010 μεταφέρθηκε σε κρίσιμη κατάσταση σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, ο ιταλικής καταγωγής παγκόσμιος πρωταθλητής στην ελεύθερη κατάδυση David Carreras, ο οποίος φέρεται ότι είχε πληγεί από την νόσο των δυτών! Λίγες μέρες πριν, ο παγκοσμίου φήμης αθλητής, βρισκόταν στα Σύβοτα της Λευκάδας, όπου κατά τη διάρκεια προπόνησης και μετά από κατάδυση στα 40 με 45 μέτρα, αισθάνθηκε δυσφορία ανεβαίνοντας στην επιφάνεια, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί εσπευσμένα στο νοσοκομείο όπου οι γιατροί έκριναν ότι έπρεπε να μεταφερθεί σε θάλαμο αποσυμπίεσης. Οι πληροφορίες ήθέλαν τον Carreras να έχει «χτυπηθεί» από την νόσο των δυτών.

Τι είναι όμως η Νόσος των δυτών;

Είναι αποτέλεσμα γρήγορης ανάδυσης, αλλά ο μηχανισμός της βλάβης είναι διαφορετικός. Εδώ σχηματίζονται φυσαλίδες αζώτου, όταν ο δύτης αναδύεται γρήγορα, οι οποίες αποφράσσουν τα αιμοφόρα αγγεία. Το άζωτο διαλύεται μέσα στο αίμα κατά τη διάρκεια της κατάδυσης, επειδή βρίσκεται σε μεγάλη πίεση και σχηματίζει φυσαλίδες στη γρήγορη ανάδυση, γιατί η πίεση ελαττώνεται. Το ίδιο συμβαίνει και σε μία πολύ γρήγορη άνοδο αεροπλάνου σε μεγάλο ύψος χωρίς να υπάρχει στεγανή καμπίνα. Το κύριο σύμπτωμα της νόσου είναι έντονος πόνος στην κοιλιά και τις αρθρώσεις, οπότε ο άρρωστος κυριολεκτικά διπλώνεται στη μέση. Η εμβολή από αέρα ή άζωτο είναι δύσκολο να διαχωριστεί, αν και η πρώτη συμβαίνει αμέσως μετά την ανάδυση στην επιφάνεια, ενώ η δεύτερη μερικές ώρες μετά.
Η επείγουσα αντιμετώπιση είναι η ίδια και στις δύο περιπτώσεις και περιλαμβάνει βασική υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών και επαναπίεση σε ένα θάλαμο αποσυμπίεσης. Οι βλάβες οπό τη νόσο αποσυμπίεσης είναι συνήθως αναστρέψιμες, όταν η αντιμετώπιση γίνει έγκαιρα, εκτός αν οι εμβολές των αιμοφόρων αγγείων γίνουν σε ζωτικά όργανα. Γι' αυτό και ως πρώτη βοήθεια τοποθετούμε τον άρρωστο με τα πόδια ψηλά και το κεφάλι χαμηλά, έτσι ώστε οι φυσαλίδες του αζώτου να μετακινηθούν προς τα πόδια, με αποτέλεσμα να αποφεύγουμε τις εμβολές στα ζωτικά όργανα. Άλλοι σοβαροί κίνδυνοι από το νερό είναι η υποθερμία, που προκαλείται ύστερα από βύθιση σε πολύ κρύο νερό και αυξάνεται και έξω από το νερό από την εξάτμισή του στην επιφάνεια του σώματος, και η απώλεια της συνείδησης, που συμβαίνει μέσα στο νερό, όταν πριν από την κατάδυση παίρνουμε βαθιές αναπνοές. Στην περίπτωση αυτή το ελαττωμένο διοξείδιο του άνθρακα από τις βαθιές αναπνοές προκαλεί άπνοια, ακόμη και όταν εξαντληθεί όλο το οξυγόνο μέσα στο αίμα. Ο άρρωστος δεν αισθάνεται την ανάγκη να αναπνεύσει και χάνει απότομα τις αισθήσεις του.

Κατά ανάλογο τρόπο με τα άλλα αέρια έτσι και η μερική πίεση του αζώτου στον πνεύμονα αυξάνεται κατά την κάθοδο και μειώνεται κατά άνοδο. Σύμφωνα με το νόμο του Henry η ποσότητα ενός αερίου που διαλύεται σε ένα υγρό είναι ανάλογη της πίεσής του αερίου αυτού. Η αύξηση της πίεσης του Ν2 στις κυψελίδες αυξάνει και την PaN2. Οι συνέπειες είναι δύο.

Νάρκωση από άζωτο. Δύτες με επιδόσεις πάνω από 50 μέτρα συχνά αναφέρουν συμπτώματα μέθης που αποδίδονται στην αύξηση της ποσότητας του αζώτου στο αίμα και κατ' επέκταση στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Σχηματισμός φυσαλίδων αζώτου κατά την ανάδυση. Σύμφωνα με την θεωρεία της αποσυμπίεσης η απορρόφηση αζώτου επιτελείται πολύ ταχύτερα από την αποβολή του. Έτσι σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων καταδύσεων το άζωτο δεν προλαβαίνει να αποβληθεί και αθροίζεται στο αίμα. Περιπτώσεις νόσου έχουν καταγραφεί από πολύ παλιά από τον Paulev το 1965 σε επαναλαμβανόμενες καταδύσεις σε βάθη 15 με 20 μέτρα. Το περιστατικό βελτιώθηκε δραματικά μετά από θεραπεία σε θάλαμο επανασυμπίεσης γεγονός που υποδηλώνει ότι κατά πάσα πιθανότητα η αιτία του προβλήματος ήταν ο σχηματισμός φυσαλίδων. Επίσης η νόσος taravana που περιγράφεται σε αλιείς μαργαριταριών στην περιοχή της Πολυνησίας δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια μορφή νόσου αποσυμπίεσης που οφείλεται σε φυσαλίδες αζώτου. Το σύνδρομο περιλαμβάνει ναυτία, ίλιγγο και διανοητική σύγχυση. Επίσης ορισμένοι δύτες παραλύουν μερικώς ή ολικώς και ακόμα θάνατοι έχουν αναφερθεί.

Εκείνο που καθορίζει τις περισσότερες φορές την πιθανότητα εμφάνισης νόσου είναι η αναλογία χρόνου επανόδου στην επιφάνεια και χρόνου-βάθους βουτιάς. Αν και οι αναφορές υποδηλώνουν την ύπαρξη νόσου στην ελεύθερη κατάδυση οι ελάχιστες μελέτες που έγιναν για ανίχνευση φυσαλίδων στο αίμα δυτών με ηχοβολισμό Dopplerδεν κατάφεραν να ανιχνεύσουν οτιδήποτε. Σε μία μοναδική βουτιά η πιθανότητα νόσου περιορίζεται. Παρόλ' αυτά σε βουτιές που γίνονται για κατάρριψη ρεκόρ ιδιαίτερα στην κατηγορία no limits οι δύτες κάνουν στάση αποσυμπίεσης για περίπου 30 δευτερόλεπτα πριν αναδυθούν. Η νόσος αποσυμπίεσης στην ελεύθερη κατάδυση κατά γενική ομολογία πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Τα θηλαστικά όπως οι φώκιες και οι φάλαινες και που βουτάνε σε τεράστια βάθη (3000 μέτρα) δεν υφίστανται κίνδυνο νόσου διότι έχουν μια εντελώς διαφορετική φυσιολογία από εκείνη του ανθρώπου. Οι διαφορές έγκεινται στο ότι μπορούν να συμπιέζουν εντελώς τον πνεύμονά τους οπότε η απορρόφηση αζώτου σταματά από ένα σημείο και κάτω. Επίσης η κυκλοφορία του αίματος σταματά σε όλα σχεδόν τα όργανα εκτός από τα επινεφρίδια και τον εγκέφαλο. Ο σπλήνας επίσης εκλύει τεράστιες ποσότητες ερυθρών αιμοσφαιρίων τα οποία αποτελούν σημεία συγκέντρωσης και αποθήκευσης του αζώτου. "

Δεν υπάρχουν σχόλια: